Ilustracja: Israel Aerospace Industries.

Info Naval

W pierwszym tygodniu października br. estońskie Centrum ds. Inwestycji Obronnych podjęło decyzję o zakupie systemu obrony wybrzeża Blue Spear. Umowa w tej sprawie została podpisana z izraelsko-singapurską spółką joint venture Proteus Advanced Systems (zawiązaną przez Israel Aerospace Industries i ST Engineering Land Systems), ale efektor systemu należy do rodziny przeciwokrętowych pocisków rakietowych Gabriel V, opracowanych przez izraelski koncern IAI.

Szczegóły dotyczące umowy (w tym wartość, ilości wyrzutni i pocisków czy terminu realizacji) nie zostały podane do publicznej wiadomości. Z otwartych źródeł wiadomo jednak, że na pozyskanie tego systemu uzbrojenia w budżecie obronnym zarezerwowano 46 mln euro. Ponadto sam estoński nadbrzeżny system rakietowy ma osiągnąć gotowość operacyjną w 2024 r.

Sam program wyposażenia Sił Zbrojnych Estonii w nadbrzeżny system rakietowy (odpowiednim polskiej Morskiej Jednostki Rakietowej) zaliczany jest do największych i najbardziej złożonych przedsięwzięć modernizacyjnych podjętych przez rząd w Tallinie. Z kolei cytowany w oficjalnym komunikacie prasowym dowódca estońskiej marynarki wojennej komandor Jüri Saska zaznaczył, że decyzja ta spowoduje, iż wybrany system uzbrojenia przez kolejne dziesięciolecia będzie stanowił podstawę obrony morskiej Estonii. Dzięki przeciwokrętowym pociskom Blue Spear estońska marynarka będzie mogła wnieść znaczący wkład w narodowe i sojusznicze działania obronne, podkreślił.

Z informacji udostępnionych przez Israel Aerospace Industries wynika, że pocisk przeciwokrętowy Blue Spear 5G SSM (izraelsko-singapurska spółka joint venture prace nad nim rozpoczęła latem 2020 r.) ma zasięg do 290 km. Uzbrojenie może być wykorzystywane w dzień i w nocy, przy każdych warunkach pogodowych. Pocisk jest przeznaczony do rażenia ruchomych i stacjonarnych celów nawodnych. IAI podaje, że rakieta wyposażona jest w aktywną głowicę radiolokacyjną, która uruchamia się w ostatniej fazie lotu. Pocisk został wyposażony w układ naprowadzania oparty na nawigacji inercyjnej, przez co pocisk jest odporny na zakłócenia systemu GPS przez przeciwnika.

Poprzez utworzenie nadbrzeżnego systemy rakietowego opartego na pociskach Blue Spear 5G SSM Estonia jako pierwsze państwo należące do NATO stanie się użytkownikiem pocisków przeciwokrętowych z rodziny Gabriel V. Trzeba jednak odnotować, że w 2019 r. właśnie na pociski Gabriel V zdecydowała się także Finlandia. Rakiety te będą stanowiły uzbrojenie okrętów typu Pohjanmaa (w latach 2022-2025 fińska flota ma otrzymać cztery takie jednostki). Finowie zdecydowali się też na przezbrojenie w pociski Gabriel V małych okrętów rakietowych typu Hamina. W tym przypadku izraelskie rakiety zastąpiły pociski Saab RBS-15.

Oznacza to, że pociski izraelskie pociski przeciwokrętowe będą jednym z większych zagrożeń dla okrętów rosyjskiej floty operujących na Morzu Bałtyckim. Ośrodek Studiów Wschodnich w analizie dotyczącej zakupu pocisków Blue Spear zwraca uwagę, że jest to przełom, dzięki któremu Estonia jako pierwsze z państw bałtyckich będzie dysponowała pociskami o tak dużym zasięgu, a tym samym zdolnością do rażenia celów poza granicami kraju. „Dla Tallina program to początek budowy zdolności antydostępowych (…) Z wypowiedzi przedstawicieli Sił Zbrojnych Estonii wynika, że pododdziały rakietowej jednostki obrony wybrzeża mogą operować w głębi kraju (ich zasięg i tak obejmie wtedy Zatokę Fińską, liczącą w najszerszym punkcie ok. 130 km) i na należących do niego wyspach znajdujących się pomiędzy wejściem do Zatoki Fińskiej i Zatoki Ryskiej. Taka dyslokacja pozwoliłaby zabezpieczyć kierunki północny i zachodni od strony morza. Systemy na estońskich wyspach mogłyby służyć również obronie wybrzeża łotewskiego, w szczególności utrudniać dostęp do Zatoki Ryskiej”, czytamy w materiale OSW.

Należy jednak zaznaczyć, że pocisk Blue Spear 5G SMM może być wykorzystywany nie tylko do rażenia celów nawodnych. Podobnie jak większość współczesnych systemów uzbrojenia rakieta może zostać użyta to ataku na cel lądowy.